woensdag 10 mei 2017

Over oude meisjesboeken

Toen ik deze week in de krant las dat er een Vlaamse serie komt over Tiny, werd ik overvallen door een vlaag van nostalgie. Ik herinner me nog goed hoe ik als kind de Tiny-boeken van mijn moeder las: de dromerige plaatjes, de immer lieve Tiny en haar hondje, haar vriendinnen. Ze leek te wonen in een ideale wereld. Als ik de boekjes nu herlees, voelt het deftige taalgebruik en het plichtsbewustzijn van Tiny enigszins achterhaald aan. Ik ben alvast benieuwd hoe Tiny op het scherm zal klinken.

Tiny heeft een druk sociaal leven
Natuurlijk valt er vanuit een feministisch standpunt heel wat op te merken. Tiny is wel erg mevrouwerig en voorbeeldig voor haar leeftijd. In Tiny is jarig gaat ze bijvoorbeeld naar de kapper voor haar verjaardag, om daarna haar mama te helpen in de keuken en een bos rozen als verjaardagscadeau te krijgen. Pippi Langkous zou haar beslist een poets bakken! Toch heeft het iets charmants, die pastelkleurtjes en kleren uit de jaren vijftig.

Een ander "meisjesboek" uit die tijd - ooit gevonden in het huis van mijn overgrootmoeder -  is Boendermartje. Een Tiny in werkkleren, want Martje groeit helaas niet op in een welgesteld gezin. Als wees moet ze werken voor de kost. Als mensen haar uitschelden, slikt ze alle verwijten in, en wil ze des te meer haar goedheid bewijzen. De christelijke boodschap is duidelijk en kan voor een hedendaagse lezer onrealistisch overkomen. Zo zet Martje haar beste beentje voor op school. Ze doet het zo goed, dat ze een prachtige plaat (poster) krijgt met Jezus erop in kleur. Wanneer haar tante tijdens een woede-uitbarsting de plaat van de muur scheurt, is Martje ontroostbaar. Uiteindelijk komt haar tante tot inkeer en herbeginnen ze met een schone lei (en een nieuwe kleurplaat). 


Het lijkt allemaal nogal banaal, maar de psychologie van Martje was best goed uitgewerkt. Dat ik het 20 jaar later nog min of meer kan navertellen, is het bewijs dat het boek toch een bepaalde indruk heeft achtergelaten. 

Ook Schoolidyllen (1920) van Top Naeff heb ik als tiener gelezen. Hoewel het taalgebruik in het begin wel lastig was ('jelui' in plaats van 'jullie'), vond ik het een meeslepend boek. Een echte bakvisroman over een vrijgevochten groepje vriendinnen, met een aangrijpend einde.


Dus ja, het heeft wel iets, die meisjesboeken van weleer. Niet alleen omdat ze nu zo grappig ouderwets zijn, maar ook omdat ik op die manier even een kind van vroeger kon zijn.



zondag 2 april 2017

Verhalen in vrije verzen

Eigenlijk wist ik niet goed dat er vandaag nog romans in vrije versvorm geschreven worden. Verhalen verpakt als gedichten. Maar blijkbaar wordt het wel vaker gedaan, vooral in de Angelsaksische wereld.  Er hoeft niet per se gerijmd te worden, hoewel er vaak wel assonanties, alliteraties en binnenrijmen zijn. 

Maar daar heb ik niet te veel aandacht aan besteed tijdens het lezen. Wat me vooral opviel, was hoe vlot zulke boeken lezen. Hoe soepel taal blijkt te zijn en hoe dun de grens is tussen proza en poëzie.


Songe à la douceur - Clémentine Beauvais

Deze Franse jeugdroman gaat over Eugène en Tatiana. Op een dag zien ze elkaar na tien jaar terug in de Parijse metro. Eugène voelt meteen weer de liefde opflakkeren. Hij heeft geen idee meer waarom hij de ravissante en intelligente Tatiana vroeger, als zeventienjarige, afgewezen heeft. Ze groeien opnieuw naar elkaar toe, maar het verleden blijft toch een moeilijke hindernis.

Het verhaal is een bewerking van Jevgeni Onegin, een roman in (geen vrije) verzen van de Russische schrijver Aleksandr Poesjkin. Het is een bekende lovestory, Tsjaikovski maakte er een operabewerking van. Toch is het niet noodzakelijk om deze voorkennis te hebben. Beauvais geeft een eigentijdse twist aan het verhaal, waardoor het perfect als een young adult roman gelezen kan worden. De vrije verzen vloeien mooi in elkaar over. De lay-out van het boek bevordert dit: woorden worden strategisch geplaatst, als iemand valt, vallen ook de letters, als er gediscussieerd wordt, worden ook zinnen tegenover elkaar geplaatst. Aan het einde van het verhaal rijst de vraag of de hoofdpersonages nader tot elkaar kunnen komen of niet. Ook dit wordt vormelijk mooi weergegeven. Hopelijk laat een Nederlandse vertaling van dit pareltje niet te lang op zich wachten.

Gewicht van water - Sarah Crossan

Dit boek werd gelukkig wel al vertaald, uit het Engels (The Weight of Water). Het gaat over een Pools meisje, Kasienka, dat samen met haar moeder naar Coventry verhuist om haar vader te zoeken. Hij is ervandoor gegaan naar Engeland zonder een adres achter te laten. Terwijl Kasienka's moeder zich vastbijt in een hopeloze zoektocht naar haar man, krijgt Kasienka te maken met een pestend kliekje meisjes op haar nieuwe school. Ze draagt de verkeerde kleren, heeft het verkeerde kapsel, zegt de verkeerde dingen. Een actueel en gevoelig thema, dat door het poëtische taalgebruik versterkt wordt. Het verhaal bevat meer aparte stukjes en witregels dan Songe à la douceur, maar is ondanks de lossere structuur zeer knap opgebouwd. Om in één keer ademloos uit te lezen.
Welke poëtische boeken heb jij onlangs uitgelezen? Ik wil zeker nog Een (One) van Sarah Crossan lezen. 
Ken je nog aanraders in vrije verzen?



zondag 19 maart 2017

Zeewijding

Meisje leunend op de reling - Léon Spilliaert

Mijn verhaal Zeewijding spoelde aan op Drijfhout.

Drijfhout is een project van iStoires, de cultuurdienst van Oostende en de bibliotheek Kris Lambert. Tussen 15 januari en 1 april 2017 kunnen auteurs zich laten inspireren door het werk van Léon Spilliaert en verhalen insturen die zich afspelen in Oostende.

zaterdag 25 februari 2017

Verliefd op jeugdboeken

Geheel toevallig ben ik 2017 begonnen met het lezen van jeugdboeken. Oude liefde roest niet, of zoiets. Eerder schreef ik al over een Frans jeugdboek en de Groene Bloem trilogie, nu trakteer ik jullie op drie topjeugdboeken die ik las in februari.

Zeven minuten na middernacht - Patrick Ness
Door de trailer te zien van de film, wilde ik graag het boek lezen. Dus nestelde ik me tijdens een rustige dinsdagnamiddag in een bibliotheek, met de kletterende regen tegen de ramen. Het verhaal over Conor en zijn zieke moeder greep me meteen bij de keel. 's Nachts krijgt hij bezoek van een monster dat veel wegheeft van een taxusboom. Zal hij Conor kunnen helpen? Zal zijn moeder toch nog genezen? Een heftig, fantasierijk verhaal dat je niet kan uitlezen zonder een traantje weg te pinken. Bovendien zijn de mooie zwart-wittekeningen in dit boek een echte meerwaarde, ze maken het verhaal universeel.


Honderd uur nacht - Anna Woltz
Anna Woltz is een jeugdauteur uit Nederland. Bij het grote publiek al lang geen onbekende meer, maar ik ving haar naam voor het eerst enkele weken geleden op. Ze schrijft precies het soort jeugdboeken dat ik als tiener graag gelezen zou hebben. Gelukkig ben ik in mijn hoofd nog vaak een tiener en heb ik intens kunnen meeleven met Emilia in Honderd uur nacht. Emilia is veertien en besluit om in haar eentje naar New York te gaan. Haar vader heeft namelijk iets vreselijks gedaan waardoor ze in Nederland geen rust meer vindt. Dit kan misschien een beetje ongeloofwaardig klinken, maar Emilia slaagt er prima in om als veertienjarige naar Amerika te reizen. Ze heeft alles goed uitgekiend. Alleen blijkt het appartement dat ze via internet gevonden had, niet te bestaan. Gelukkig maakt ze toch snel nieuwe vrienden in New York. Dat blijkt ook nodig te zijn, wanneer de stad in een spookstad verandert door orkaan Sandy...
Ook hier weer een verhaal dat psychologisch sterk in elkaar zit. 

A Little Princess - Frances Hodgson Burnett
De film kende ik al van toen ik zeer jong was (nog lang geen tiener). Het was een film waardoor ik betoverd raakte door de kracht van de verbeelding. Een mysterieuze film ook, met een vleugje magie, India en vader-dochterliefde. Het boek is toch (zoals te verwachten viel) iets grimmiger, maar daarom niet minder pakkend. Sara Crewe heeft alles om gelukkig te zijn: een liefhebbende, rijke vader en het mooie India. Wanneer ze naar een kostschool in Londen moet gaan, moet ze zich leren losmaken van haar vader en haar vertrouwde omgeving. Verhalen helpen haar daarbij. Algauw hangt iedereen aan haar lippen en wordt ze het populairste meisje van de school. Maar wanneer haar vader plots sterft, wordt Sara 'een bedelaar'. Ze moet voortaan werken voor de kost, als manusje-van-alles in het strenge internaat. Toch laat ze het hoofd niet hangen, beuren haar zelf verzonnen verhalen haar op en blijft ze in gedachten een prinses. Een jeugdboek van meer dan honderd jaar oud, maar nog steeds heel aangrijpend. 

Welke aanraders lazen jullie in februari?



zondag 29 januari 2017

Een groene bloem

Vorig jaar kreeg ik een boekenbon van mijn cursisten cadeau (blijkbaar kenden ze me goed). Lang moest ik niet twijfelen... Ik had immers al veel goeds gehoord over Floortje Zwigtman en met Een groene bloem had ik bovendien drie boeken voor de prijs van één in handen: Schijnbewegingen, Tegenspel en Spiegeljongen. Een trilogie van maar liefst 1615 pagina's. Een hardcover die niet met zich liet sollen.


Het hele verhaal draait rond Adrian Mayfield, een Engelse jongen van zeventien. Hij werkt in een herenmodezaak, maar haat het om in loondienst te zijn. Elke ochtend wordt hij wakker met een "o hell"-gevoel. Hij zou liever zijn eigen boontjes doppen, zoals vroeger, toen hij nog het café van zijn vader uitbaatte. Wanneer hij op een dag een vreemde klant over de vloer krijgt, August Trops, die een kostuum in de kleur van een groene bloem bestelt, verandert Adrians lot. Hij neemt ontslag en gaat op zoek naar een spannender, beter leven. Een leven met luxe, theater, kunst en mannenliefde. Geen evidente zaak in het negentiende-eeuwse Londen...

Wat volgt, is een wervelwind aan gebeurtenissen. Adrian blijft nooit bij de pakken zitten en duikt van het ene avontuur in het andere. Zijn uiteindelijke doel is om deel uit te maken van 'De purperen hofhouding', het selecte vriendenclubje van Oscar Wilde. Zowel Oscar als diens vrienden fascineren hem mateloos. Het grillige karakter en de ondoordachte daden van Adrian doen de lezer soms wel tandenknarsen, maar hij gaat nooit vervelen.

Oscar Wilde doet ook mee
De manier waarop Floortje Zwigtman de historische figuren verweeft met het verhaal van Adrian, is ronduit knap. Pas na het lezen besefte ik hoeveel werk dit wel niet moet geweest zijn!

Bij het derde deel, Spiegeljongen, had ik af en toe wel gemengde gevoelens. Adrian komt in een meedogenloze neerwaartse spiraal terecht. Floortje Zwigtman verandert van toon en dat voel je. Maar uiteindelijk past alles wel perfect in een groter geheel en is dit misschien wel het beste deel van de trilogie.

Wat een boek. Of beter: wat een boeken. Spannend tot op het einde, groots en zwierig geschreven. Jeugdliteratuur van de bovenste plank.

zondag 8 januari 2017

Drie koninginnen

Op 6 januari kreeg ik een bericht van de bibliotheek dat mijn aankoopsuggestie klaar lag. Toevallig had het boek dat ik besteld had ook een koninklijke titel: Les petites reines. Een jeugdboek van de Franse schrijfster Clémentine Beauvais.

 

Eigenlijk heb ik best weinig Franse jeugdliteratuur gelezen. Op school was er vroeger wel aandacht voor, maar toch was het doel vaak om zo snel mogelijk volwassenenliteratuur te lezen. Ten onrechte, want jeugdboeken sluiten soms zoveel beter aan bij de leefwereld van jongeren. 

Dit boek bijvoorbeeld had ik graag gelezen rond de leeftijd van 15-16 jaar, ongeveer de leeftijd van het hoofdpersonage Mireille Laplanche. Elk jaar wordt ze op Facebook tot het lelijkste meisje van de school uitgeroepen. Maar dit jaar niet, ze staat op de derde plaats in de ranking. Op de eerste en tweede plaats staan twee andere lelijke meisjes, Astrid en Hakima, uit andere klassen. Mireille is het gepest beu en besluit om de twee meisjes op te zoeken en hen te steunen. Samen ondernemen ze met de fiets een reis naar Parijs. 

Onderweg verkopen ze worsten om hun road trip te financieren. Klein Frans detail: de meisjes werden op Facebook de drie boudins (= pensen, worsten) genoemd omdat ze dik zijn. Doordat ze ook letterlijk worsten gaan verkopen, steken ze de draak met hun pesters. Hun actie trekt de aandacht van de media en beetje bij beetje krijgen de meisjes meer zelfvertrouwen. Hun doel is om op 14 juli aan te komen in Parijs, voor het tuinfeest van de presidente (Barack Obamette!).

De roman heeft niet alleen een originele verhaallijn, maar is ook bijzonder vlot en grappig geschreven. De verwijzingen naar de actualiteit, de woordspelingen, de pittige dialogen en de vroegwijze Mireille zorgen voor de nodige humor. Geen triest pestverhaal, maar een roman over initiatief durven nemen en je creativiteit gebruiken. Of, zoals Mireille zou zeggen:
"Prends les insultes qu'on te jette et fabrique-toi des chapeaux avec."
"Aanvaard beschuldigingen die men je toegooit en maak er hoeden mee."
Dit boek trok mijn aandacht doordat ik een interview met Clémentine Beauvais had gezien op La Grande Librairie


Ze is gespecialiseerd in jeugdliteratuur, woont en werkt in York en schreef ondanks haar jonge leeftijd al vrij veel boeken. Ze heeft ook een Franse en Engelse blog. Ik ga beslist nog meer van haar lezen.


woensdag 28 december 2016

Boeken die ik niet zal lezen in 2017

Deze boeken zal ik niet lezen in 2017 en misschien ook later niet... om verschillende redenen. 
Deze blogpost vergde wel wat zelfreflectie...
Waarschuwing: het is niet omdat ik bepaalde boeken niet leuk (meer) vind, dat ik anderen zou veroordelen die deze boeken wel appreciëren. Iedereen leest wat hij/zij wil. Het is helemaal niet mijn bedoeling om snobistisch/ veroordelend/ kwetsend te zijn.
 
À la recherche du temps perdu - Marcel Proust
Ooit was ik een overmoedige student en dacht ik dat ik, na het eerste boek, ook de rest wel zou kunnen lezen in één zomer. Maar die poging mislukte meesterlijk. Sindsdien durf ik deze zevendelige turf niet meer aan te raken. Als ik ooit dubbel zoveel tijd en geduld heb, probeer ik het misschien nog eens. Als.

The Hunger Games - Suzanne Collins
Tja, de films heb ik wel bekeken. Behalve dan de allerlaatste (om preciezer te zijn: het tweede deel van het derde boek). Plots interesseerde het me op de één of andere manier niet meer. Onlangs bedacht ik trouwens nog, tijdens een gesprek met een vriendin, hoe wreed het verhaal wel is. Kinderen die elkaar moeten vermoorden in een spel...

A Little Life - Hanya Yanagihara
Hoezo? Dit was toch het meest besproken vertaalde boek in 2016? Bejubeld en bekroond met vijftigduizend sterren? Ja, ja, ik weet het. Maar toch spreekt het verhaal me niet zo aan - ergens heb ik het gevoel dat er iets te veel drama aan te pas komt. Geschreven om te choqueren, daar heb ik het niet zo voor. 

Een boek van Dan Brown
Vroeger een guilty pleasure, maar nu totaal niet meer boeiend wegens te onrealistisch. En te voorspelbaar in zijn onrealisme. En te veel gefocust op actie. 

Vijftig tinten grijs - E.L. James
Tja, waarom niet eigenlijk?

Een roman van Hugo Claus
Heb mijn portie Claus wel gehad tijdens mijn studies. Neen, dank u. (Zijn poëzie vond ik overigens wel goed.)

Een roman van Pascal Quignard
Ook een overdosis over deze Fransman gekregen tijdens mijn studies... Zijn schrijfstijl is me iets te cerebraal. Of ik was te jong om het goed te begrijpen. Wie geïnteresseerd is in zijn boeken, mag mij altijd mailen.

The Life-Changing Magic of Tidying-Up - Marie Kondo
Neen, ik ben niet geïnteresseerd in opruimen als hedendaagse vorm van religie. Nu niet en in 2017 ook niet...

Welke boeken ga jij niet lezen in 2017? Maak er hoe dan ook een mooi leesjaar van.